ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG SỬ DỤNG KHÁNG SINH TRÊN ĐƠN THUỐC ĐIỀU TRỊ NGƯỜI BỆNH NGOẠI TRÚ TẠI PHÒNG KHÁM TAI MŨI HỌNG, BỆNH VIỆN QUÂN DÂN Y MIỀN ĐÔNG, NĂM 2024
DOI:
https://doi.org/10.59459/1859-1655/JMM.975Từ khóa:
Kháng sinh, kê đơn hợp lí, tai mũi họng, ngoại trúTóm tắt
Mục tiêu: Mô tả thực trạng sử dụng kháng sinh; tỉ lệ kháng sinh kê đơn hợp lí, an toàn và phân tích một số yếu tố liên quan đến kê đơn thuốc kháng sinh không hợp lí, an toàn trong điều trị ngoại trú.
Đối tượng, phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang 310 đơn thuốc điều trị người bệnh ngoại trú tại Phòng Khám Tai mũi họng, Bệnh viện Quân dân y Miền Đông, từ tháng 7/2024 đến tháng 12/2024. Đánh giá tính hợp lí, an toàn trong sử dụng kháng sinh theo các hướng dẫn điều trị hiện hành.
Kết quả: Kháng sinh được kê đơn chủ yếu thuộc nhóm β-lactam (99,7%); trong đó, cephalosporin thế hệ 3 chiếm tỉ lệ cao nhất (64,5%) và cefixim là hoạt chất được kê đơn phổ biến nhất (63,2%). Tỉ lệ kháng sinh kê đơn hợp lí, an toàn theo hướng dẫn điều trị hiện hành đạt 89,7%. Tất cả các đơn đều hợp lí về chỉ định và đường dùng (100%); tỉ lệ hợp lí về liều và khoảng cách liều đạt 99,7%, về thời gian sử dụng đạt 90,6%, và tiêu chí an toàn đạt 98,7%. Đặc điểm kê đơn không hợp lí, an toàn liên quan có ý nghĩa thống kê với tuổi (p = 0,001) và nơi cư trú (p = 0,013), trong đó, nguy cơ tăng ở người ≥ 60 tuổi và người bệnh ở nông thôn.
Kết luận: Kê đơn kháng sinh trong điều trị các bệnh tai mũi họng tại cơ sở nghiên cứu nhìn chung phù hợp và an toàn. Cần tăng cường giám sát, cập nhật hướng dẫn điều trị hiện hành và đào tạo liên tục cho nhân viên y tế.
Tài liệu tham khảo
1. Bùi Lan Anh và các cộng sự, “Nghiên cứu tình hình kê đơn kháng sinh trong điều trị ngoại trú ở một bệnh viện tại Thành phố Cần Thơ”, Tạp chí Y Dược học Cần Thơ, Trường Đại học Y Dược Cần Thơ, tập 30 (2020), tr. 29-36, 2020.
2. Bộ Y tế, Hướng dẫn thực hiện quản lí kê đơn kháng sinh trong bệnh viện, Quyết định 5631/QĐ-BYT ngày 31 tháng 12 năm 2020.
3. Jeffrey S Gerber, et al., “Effect of an outpatient antimicrobial stewardship intervention on broad-spectrum antibiotic prescribing by primary care pediatricians: a randomized trial”, Jama, 309 (22), pp. 2345-2352, 2013.
4. Michael D Poole, “Appropriate antibiotic use in treating respiratory tract infections”, Am J Manag Care, 7 (6), pp. 178-182, 2001.
5. Olga Poluektova, et al., “A scoping review and behavioural analysis of factors underlying overuse of antimicrobials”, JAC Antimicrob Resist, 5 (3), pp. 2-11, 2023.
6. Phạm Đình Thọ và các cộng sự, “Thực trạng việc kê đơn thuốc điều trị ngoại trú cho bệnh nhân tại Bệnh viện Trung ương quân đội 108”, Tạp chí Y Dược lâm sàng 108, tập 16 (7), tr. 27-31, 2021.
7. Bộ Y tế, Dược thư Quốc gia Việt Nam, kê đơn hợp lí kháng sinh, Quyết định 3445/QĐ-BYT, Nhà Xuất bản Khoa học và kỹ thuật, lần xuất bản lần thứ 3, tr. 65-68, 2022.
8. Bộ Y tế, Quy định về đơn thuốc và việc kê đơn thuốc hóa dược, sinh phẩm trong điều trị ngoại trú, Thông tư số 52/2017/TT-BYT ngày 29 tháng 12 năm 2017.
9. Bộ Y tế, Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị một số bệnh về tai mũi họng, Quyết định số 5643/QĐ-BYT ngày 31 tháng 12 năm 2015.
10. Nguyễn Văn Tuấn và các cộng sự, “Khảo sát tình hình kê đơn thuốc kháng sinh trong điều trị ngoại trú các bệnh viêm tai mũi họng tại khoa tai mũi họng Bệnh viện Trường Đại học Y Khoa Vinh năm 2022”, Tạp chí Y học Cộng Đồng, tập 65 (4), tr. 290-297, 2024.
11. Nguyễn Quốc Bình và Châu Thị Ánh Minh, “Khảo sát tình hình kê đơn kháng sinh trong điều trị ngoại trú tại Bệnh viện Chợ Rẫy”, Tạp chí Y học thành Phố Hồ Chí Minh, Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh, tập 21 (2), tr. 270-277, 2017.
12. Nguyễn Việt Hải và các cộng sự, “Thực trạng kê đơn kháng sinh trước khi đến viện với các bệnh lí tai mũi họng tại Bệnh viện Trung ương quân đội 108”, Tạp chí Y học Việt Nam, tập 549 (3), tr. 111-114, 2025.
Tải xuống
Đã Xuất bản
Cách trích dẫn
Số
Chuyên mục
Chấp nhận đăng 08-04-2026
Ngày xuất bản 16-04-2026
