ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ LIỆT DÂY THẦN KINH SỐ VII NGOẠI VI THỂ PHONG HÀN TẠI KHOA Y HỌC CỔ TRUYỀN, BỆNH VIỆN QUÂN Y 4, QUÂN KHU 4
DOI:
https://doi.org/10.59459/1859-1655/JMM.1162Từ khóa:
Liệt dây thần kinh số VII ngoại vi, phong hàn, ôn châmTóm tắt
Mục tiêu: Đánh giá kết quả điều trị liệt dây thần kinh số VII ngoại vi thể phong hàn.
Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu can thiệp lâm sàng tiến cứu, so sánh trước - sau điều trị, không nhóm chứng trên 44 người bệnh liệt dây thần kinh số VII ngoại vi thể phong hàn, điều trị nội trú tại Bệnh viện Quân y 4, Quân khu 4, từ tháng 01/2024-12/2025. Liệu trình điều trị 14 ngày bằng ôn châm kết hợp thuốc y học cổ truyền, thủy châm và xoa bóp bấm huyệt. Đánh giá chức năng dây thần kinh số VII ngoại vi bằng phân độ HB (đáp ứng điều trị tốt khi phân độ HB giảm ít nhất 1 độ).
Kết quả: Tuổi trung bình của người bệnh là 41,70 ± 11,39 tuổi; tỉ lệ nam/nữ = 1/1,2 và tỉ lệ người bệnh ở phân độ HB IV, V chiếm 93,18%. Sau 14 ngày điều trị, tỉ lệ người bệnh ở phân độ HB IV, V giảm còn 11,36%; tỉ lệ người bệnh hồi phục hoàn toàn là 27,27%; tỉ lệ cải thiện ít nhất 1 độ HB là 88,64% (với p < 0,001). Tỉ lệ đáp ứng điều trị tốt ở nhóm nhập viện trong 7 ngày đầu (94,44%) cao hơn ở nhóm nhập viện sau 7 ngày (62,50%), với p < 0,05; chưa ghi nhận khác biệt theo mức độ liệt ban đầu (p = 0,701). Không ghi nhận tai biến, biến chứng trong thời gian điều trị.
Kết luận: Phác đồ ôn châm kết hợp thuốc y học cổ truyền, thủy châm và xoa bóp bấm huyệt có hiệu quả tốt trong điều trị liệt dây thần kinh số VII ngoại vi thể phong hàn. Điều trị sớm và mức độ liệt mặt ban đầu nhẹ là những yếu tố thuận lợi giúp nâng cao hiệu quả phục hồi.
Tài liệu tham khảo
1. Hữu Lương Hồ, Liệt mặt, Bệnh Thần kinh ngoại vi, Nhà xuất bản Y học, Hà Nội, tr. 303-341, 2005.
2. John R. de Almeida, Gordon H. Guyatt, Sachin Sud., et al., “Management of Bell palsy: clinical practice guideline”, CMAJ: Canadian Medical Association Journal, 186 (12): pp. 917-922, 2014.
3. Reginald F. Baugh, Gregory J. Basura, Lisa E. Ishii. et al., “Clinical practice guideline: Bell’s palsy”, Otolaryngology - Head and Neck Surgery, 149 (3 Suppl): pp. S1-S27, 2013.
4. Erik Peitersen, “Bell’s palsy: the spontaneous course of 2,500 peripheral facial nerve palsies of different etiologies”, Acta Oto-Laryngologica. Supplementum, (549): pp. 4-30, 2002.
5. Bộ môn Y học cổ truyền, Học viện Quân y, Liệt dây thần kinh số VII ngoại vi, Bệnh học y học cổ truyền, Nhà xuất bản Quân đội Nhân dân, Hà Nội, tr. 295-300, 2012.
6. Frank M. Sullivan, Iain R.C. Swan, Peter T. Donnan. et al., “Early treatment with prednisolone or acyclovir in Bell’s palsy”, The New England Journal of Medicine, 357 (16): pp. 1598-1607, 2007.
7. Pingping Li, Tangmeng Qiu, Chao Qin, “Efficacy of acupuncture for Bell’s palsy: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials”, PLoS One, 10 (5): e0121880, 2015.
8. Hoàng Anh Dũng, “Đặc điểm lâm sàng và kết quả điều trị 45 bệnh nhân liệt dây thần kinh số VII ngoại vi tại Khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Quân y 91”, Tạp chí Y học Quân sự, (359): tr. 29-31, 2022.
9. John W. House, Derald E. Brackmann, “Facial nerve grading system”, Otolaryngology - Head and Neck Surgery, 93 (2): pp. 146-147, 1985.
10. Nguyễn Minh Huệ, Lưu Quốc Hải, Tăng Khánh Huy và cộng sự, “Tình hình sử dụng các phương pháp y học cổ truyền điều trị liệt mặt ngoại biên nguyên phát”, Tạp chí Y học Việt Nam, 535 (1): tr. 258-262, 2024.
11. Vũ Yến Nhi, Lương Thanh Điền, “Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng và đánh giá kết quả điều trị bệnh nhân liệt Bell tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ và Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Cần Thơ, năm 2020-2022”, Tạp chí Y Dược học Cần Thơ, số 47, tr. 58-65, 2022.
12. Nguyễn Thế Giang, Nguyễn Thị Thu Hương, Hữu Long Lê, “Nhận xét hiệu quả kĩ thuật mãng châm điều trị liệt dây thần kinh VII ngoại vi do lạnh, tại Bệnh viện Quân y 110”, Tạp chí Y học Quân sự, (366): tr. 108-110, 2023.
13. Đoàn Văn Minh, Nguyễn Thị Kim Liên, Thị Thảo Lê Quyên và cộng sự, “Đánh giá hiệu quả điều trị liệt dây thần kinh số VII ngoại biên thể phong hàn giai đoạn bán cấp và phục hồi bằng điện châm kết hợp với thuốc cổ truyền”, Tạp chí Y Dược học - Trường Đại học Y Dược Huế, 9 (4): tr. 104-110, 2019.
14. Lê Hữu Thuyên, “Đánh giá kết quả điều trị liệt dây thần kinh số VII ngoại vi do lạnh bằng điện châm kết hợp với siêu âm”, Tạp chí Y học Quân sự, (359): tr. 85-88, 2022.
15. Zhilin Huang, Yating Zhang, Bixiang Zha. et al., “The efficacy and safety of acupuncture treatment for peripheral facial paralysis: an overview of systematic review and meta-analysis”, Frontiers in Neurology, 16: 1669551, 2025.
16. Wei-Hua Wang, Ruo-Wen Jiang, Na-Chuan Liu, “Electroacupuncture is effective for peripheral facial paralysis: a meta-analysis”, Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine, 2020: 5419407, 2020.
17. Jing Fei, Lin Gao, Huan-Huan Li. et al., “Electroacupuncture promotes peripheral nerve regeneration after facial nerve crush injury and upregulates the expression of glial cell-derived neurotrophic factor”, Neural Regeneration Research, 14 (4): pp. 673-682, 2019.
18. Myung Chul Yoo, Dong Choon Park, Seung Geun Yeo, “Association between initial severity of facial weakness and outcomes of Bell’s palsy”, Journal of Clinical Medicine, 10 (17): 3914, 2021.
Tải xuống
Đã Xuất bản
Cách trích dẫn
Số
Chuyên mục
Chấp nhận đăng 15-09-2026
Ngày xuất bản 23-09-2026
