ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CHỈ SỐ CRP, PCT, NLR VÀ MỐI LIÊN QUAN VỚI MỨC ĐỘ NẶNG, GIÁ TRỊ TIÊN LƯỢNG SAU 72 GIỜ ĐIỀU TRỊ Ở NGƯỜI BỆNH VIÊM PHỔI MẮC PHẢI CỘNG ĐỒNG
DOI:
https://doi.org/10.59459/1859-1655/JMM.1077Từ khóa:
Viêm phổi mắc phải cộng đồng, C-reactive protein, Procalcitonin, Tỷ số Neutrophil/LymphocyteTóm tắt
Mục tiêu: Xác định đặc điểm lâm sàng, các chỉ số CRP, PCT, NLR và mối liên quan với mức độ nặng, giá trị tiên lượng sau 72 giờ điều trị ở người bệnh viêm phổi mắc phải cộng đồng.
Đối tượng, phương pháp: Nghiên cứu đoàn hệ mô tả, theo dõi dọc 96 người bệnh viêm phổi mắc phải cộng đồng do căn nguyên vi khuẩn, điều trị nội trú tại Khoa Tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Hoàn Mỹ Cửu Long, từ tháng 6/2024-6/2025. Phân loại mức độ nặng theo CURB-65; đánh giá chỉ số CRP, PCT, NLR lúc nhập viện và sau 72 giờ điều trị. Phân tích tương quan bằng hệ số Pearson hoặc Spearman.
Kết quả: CRP và NLR tăng có ý nghĩa thống kê theo mức độ nặng của bệnh (p = 0,01 và p = 0,034). CRP và PCT có mối tương quan thuận trung bình - mạnh (r = 0,596, p < 0,001); NLR biến đổi độc lập với CRP và PCT. Sau 72 giờ điều trị, tỉ lệ đáp ứng đạt 84,4%. NLR có giá trị tốt trong việc theo dõi đáp ứng điều trị sớm (p = 0,019) và hỗ trợ tiên lượng thất bại điều trị với diện tích dưới đường cong ROC (AUC = 0,707).
Kết luận: CRP, PCT và NLR đều có giá trị đánh giá mức độ viêm phổi mắc phải cộng đồng; NLR có giá trị trong theo dõi đáp ứng điều trị sớm và tiên lượng thất bại điều trị.
Tài liệu tham khảo
1. Bộ Y tế. Quyết định số 4815/QĐ-BYT ngày 20/11/2020, "Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị viêm phổi mắc phải cộng đồng ở người lớn", Hà Nội: Bộ Y tế, 2020.
2. Huỳnh Định Chương, Võ Phạm Minh Thư và cộng sự, “Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và đánh giá thang điểm CURB-65 ở NB CAP”, Tạp chí Y Dược học Cần Thơ, (28): tr. 1-8, 2020.
3. Trần Trương Kim Ngân, Võ Phạm Minh Thư và cộng sự, “Tỉ lệ, đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của NB CAP nhập viện do nhóm vi khuẩn PES”, Tạp chí Y học Việt Nam, (2): tr. 1-7, 2024.
4. Hoàng Hoa, Dương Văn Sỹ, Phạm Đình Tuấn và cộng sự, “Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và kết quả điều trị CAP ở người lớn tại Bệnh viện Phổi Thái Nguyên”, Tạp chí Y học Việt Nam, 538(1), tr. 160-164, 2024.
5. National Institute for Health and Care Excellence (NICE), Pneumonia: diagnosis and management, NICE guideline NG250, London: NICE, 2025.
6. Metlay J.P., Waterer G.W., et al., “Diagnosis and treatment of adults with community-acquired pneumonia. An official clinical practice guideline of the American Thoracic Society and Infectious Diseases Society of America”, Am J Respir Crit Care Med., 200 (7): e45-67, 2019.
7. Ngô Hiền Sỉ, Nguyễn Trung Kiên và cộng sự, “Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và giá trị dự đoán diễn tiến nặng của CRP, Procalcitonin ở NB CAP tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Long An”, Tạp chí Y Dược học Cần Thơ, (79): tr. 78-84, 2024.
8. Touseef Abbas, Asif Farooq, Saeed Shafait, et al., “The Effect of Procalcitonin-Guided Use of Antibiotics for Lower Respiratory Tract Infection”, Journal of Health, Wellness and Community Research, Volume 2, Issue 2, December 2024.
9. Schuetz P, Wirz Y, Sager R, et al., “Effect of procalcitonin-guided antibiotic treatment on mortality in acute respiratory infections: a patient level meta-analysis”, Lancet Infect Dis, 18 (1): pp. 95-107, 2018.
10. Apostolos Travlos, Agamemnon Bakakos, et al., “C-Reactive Protein as a Predictor of Survival and Length of Hospital Stay in Community-Acquired Pneumonia”, J. Pers. Med., 12, 1710, 2022.
11. Kuikel S, Bhattarai S, Adhikari B, et al., “Neutrophil-to-lymphocyte ratio as a predictor of adverse outcome in patients with community-acquired pneumonia: a systematic review”, Health Sci Rep. 5 (4): e630, 2022.
12. Barbara E Jones , Julio A Ramirez , Eyal Oren et al., “Diagnosis and Management of Community-acquired Pneumonia An Official American Thoracic Society Clinical Practice Guideline”, American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine, Volume 212, Issue 1, January, pp. 24-44, 2026.
