XÂY DỰNG QUY TRÌNH GIÁM ĐỊNH ĐỊNH LƯỢNG ĐỒNG THỜI Hg, As, Cd, Pb, Zn TRONG MẪU MÁU, NƯỚC TIỂU
DOI:
https://doi.org/10.59459/1859-1655/JMM.959Từ khóa:
ICPMS, giám định pháp y, kim loại nặng, máu, nước tiểuTóm tắt
Mục tiêu: Xây dựng quy trình giám định định lượng đồng thời Hg, As, Cd, Zn, Pb trong mẫu máu, nước tiểu bằng ICP-MS.
Đối tượng và phương pháp: Xây dựng quy trình phân tích, đánh giá hàm lượng đồng thời 5 nguyên tố kim loại (Hg, As, Cd, Pb, Zn) trên 01 mẫu máu, 01 mẫu nước tiểu của người khỏe mạnh; 25 mẫu máu và 25 mẫu nước tiểu của những trường hợp tử vong không rõ nguyên nhân, nghi ngờ ngộ độc nghề nghiệp, môi trường hoặc cố ý bằng kĩ thuật ICPMS sau khi xử lí mẫu bằng hệ lò vi sóng.
Kết quả: Xây dựng thành công quy trình định lượng đồng thời As, Zn, Hg, Cd, Pb trong mẫu máu và nước tiểu bằng kĩ thuật ICP-MS đáp ứng yêu cầu giám định độc chất pháp y. Phương pháp có khoảng tuyến tính rộng (R² > 0,995), với các thông số về độ lặp lại RSDr% (0,5-3,5%), độ tái lặp RSDR% (1,5-7,6%). Hiệu suất thu hồi đạt 75-103%, phù hợp tiêu chí của AOAC. Điều kiện phân tích và xử lí mẫu bằng phá mẫu vi sóng 200°C trong 5 phút được tối ưu, kết hợp chế độ KED khí Heli giúp hạn chế nhiễu và tăng độ chính xác. Thời gian lưu mẫu 15-30 ngày ở -25°C bảo đảm độ ổn định phân tích.
Kết luận: Kết quả khẳng định quy trình có độ tin cậy cao, khả thi trong thực tiễn và có ý nghĩa trong chuẩn hóa giám định kim loại nặng trong giám định pháp y.
Tài liệu tham khảo
1. Trương Thị Bình Giang, Đinh Thị Trường Giang, “Nghiên cứu xác định hàm lượng vết kim loại Se, Cu, Zn, Mg, Mn trong máu của một số bệnh nhân mắc bệnh về hô hấp bằng phương pháp phổ khối lượng plasma cao tần cảm ứng (ICP/MS)”, Tạp chí Phân tích Hóa, Lí và Sinh học, Tập 27: tr. 59-65, 2022.
2. Hoàng Minh Tạo, Nguyễn Quang Trung, Lê Văn Nhân và CS, “Xây dựng quy trình phân tích kim loại nặng trong rượu tại Việt Nam trên thiết bị ICP/MS”, Tạp chí Phân tích Hóa, Lí và Sinh học, Tập 22: tr. 53-61, 2017.
3. Jean-Pierre Goullé, Elodie Saussereau, Loïc Mahieu & Michel Guerbet, “Current role of ICP–MS in clinical toxicology and forensic toxicology: a metallic profile”, Bioanalysis, 6 (17), pp. 2245-2259, 2014.
4. Maria Argos, Tara Kalra, Paul J Rathouz, Yu Chen, et al., “Arsenic exposure from drinking water, and all-cause and chronic-disease mortalities in Bangladesh (HEALS): a prospective cohort study”, Lancet, 376: pp. 252-58, 2010.
5. Ni Zhang, Kun Shen, Xiaoming Yang, et al., “Simultaneous determination of arsenic, cadmium and lead in plant foods by ICPMS combined with automated focused infrared ashing and cold trap”, Food Chemistry, 264, pp. 462-470, 2018.
6. M.E Lagerström, M.P Field, M Séguret, et al., “Automated on-line flow-injection ICP-MS determination of trace metals (Mn, Fe, Co, Ni, Cu and Zn) in open ocean seawater: Application to the GEOTRACES program”, Marine Chemistry, 155, pp. 71-80, 2013.
Tải xuống
Đã Xuất bản
Cách trích dẫn
Số
Chuyên mục
Chấp nhận đăng 08-04-2026
Ngày xuất bản 16-04-2026
