NỒNG ĐỘ FERRITIN HUYẾT TƯƠNG VÀ MỐI LIÊN QUAN VỚI GLUCOSE MÁU LÚC ĐÓI, HbA1c, TÌNH TRẠNG KHÁNG INSULIN Ở NGƯỜI BỆNH ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TÍP 2
DOI:
https://doi.org/10.59459/1859-1655/JMM.1037Từ khóa:
Ferritin huyết tương, đái tháo đường típ 2, kiểm soát đường máu, kháng insulinTóm tắt
Mục tiêu: Khảo sát nồng độ ferritin huyết tương và phân tích mối liên quan với glucose máu lúc đói, HbA1c và tình trạng kháng insulin (đánh giá qua chỉ số TyG) ở người bệnh đái tháo đường típ 2.
Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang có phân tích 130 người bệnh đái tháo đường típ 2, điều trị tại Khoa Nội tiết, Bệnh viện Quân y 103, từ tháng 7/2025 đến tháng 12/2025.
Kết quả: Tuổi trung vị của người bệnh là 71 tuổi (61,50-76,00). Đa số người bệnh là nam giới (62,31%), kiểm soát glucose máu kém (glucose > 7,2 mmol/L: 80,77% và HbA1c ≥ 7%: 83,85%). Ferritin huyết tương trung vị là 203,30 ng/mL; 50,77% người bệnh có tăng ferritin. Nồng độ ferritin huyết tương cao hơn có ý nghĩa thống kê ở nhóm kiểm soát glucse máu lúc đói kém và có kháng insulin (p < 0,01) và nhóm có kháng insulin (p < 0,05). Nồng độ ferritin huyết tương có tương quan thuận với nồng độ glucose máu lúc đói (r = 0,31; p < 0,01), HbA1c (r = 0,33; p < 0,001) và TyG (r = 0,34; p < 0,001). Phân tích ROC cho thấy nồng độ ferritin huyết tương có giá trị dự báo tình trạng kháng insulin ở mức trung bình (AUC = 0,67; KTC95%: 0,55-0,79); tại điểm cắt 250,1 ng/mL, có độ nhạy 41,1% và độ đặc hiệu 88,9%.
Kết luận: Ferritin huyết tương tăng phổ biến ở người bệnh đái tháo đường típ 2 và có mối liên quan chặt chẽ với mức độ kiểm soát đường huyết cũng như tình trạng kháng insulin. Ferritin là chỉ dấu bổ trợ đơn giản, có giá trị hỗ trợ phân tầng nguy cơ kháng insulin trong thực hành lâm sàng.
Tài liệu tham khảo
1. American Diabetes Association Professional Practice Committee, “Diagnosis and Classification of Diabetes: Standards of Care in Diabetes-2025”, Diabetes Care, 48 (1 Suppl 1), s27-s49, 2025.
2. Harrison A. V., F. R. Lorenzo,D. A. McClain (2023), Iron and the Pathophysiology of Diabetes. Annu Rev Physiol. 85:339-362.
3. Kim CH, Kim HK, Bae SJ, Park JY, Lee KU, “Association of elevated serum ferritin concentration with insulin resistance and impaired glucose metabolism in Korean men and women”, Metabolism, 60 (3), 414-20, 2011.
4. Zhao Y, Lv X, Chen C, Li K, Wang Y, Liu J, “The association between triglyceride-glucose index and hyperferritinemia in patients with type 2 diabetes mellitus”, Hormones (Athens), 22 (3), 403-412, 2023.
5. Bùi Thị Hồng Châu, Nguyễn Trần Thu Trang, Lê Thị Xuân Thảo, “Mối liên quan giữa ferritin huyết thanh với đường huyết lúc đói, HbA1c và một số bệnh mạn tính ở người bệnh đái tháo đường típ 2”, Tạp chí Y học Việt Nam, 554 (2), (2025).
6. Lee D. Y., E. S. Lee, J. H. Kim, et al. (2016), Predictive Value of Triglyceride Glucose Index for the Risk of Incident Diabetes: A 4-Year Retrospective Longitudinal Study. PLoS One. 11(9):e0163465.
7. Huang J-H, Li R-H, Tsai L-C, “Dual nature of ferritin for hematologic, liver functional, and metabolic parameters in older diabetic patients”, Scientific Reports, 13 (1), 20207, 2023.
8. Liu B. W., X. M. Xuan, J. R. Liu, et al. (2015), The Relationship between Serum Ferritin and Insulin Resistance in Different Glucose Metabolism in Nonobese Han Adults. Int J Endocrinol. 2015:642194.
9. Yan J. X., B. J. Pan, P. P. Zhao, et al. (2021), Serum ferritin is correlated with non-alcoholic fatty liver disease in middle-aged and older patients with type 2 diabetes. Endocr Connect. 10(12): 1560-1569.
Tải xuống
Đã Xuất bản
Cách trích dẫn
Số
Chuyên mục
Ngày xuất bản 30-06-2026
