TỔNG QUAN HỒI SỨC KIỂM SOÁT TỔN THƯƠNG
DOI:
https://doi.org/10.59459/1859-1655/JMM.1043Từ khóa:
Hồi sức kiểm soát tổn thương, rối loạn đông máu, sốc mất máu, truyền máu khối lượng lớnTóm tắt
Hồi sức kiểm soát tổn thương (Damage control resuscitation) là chiến lược hồi sức hiện đại trong chấn thương nặng có xuất huyết, nhằm giảm tử vong sớm bằng cách kiểm soát mất máu và phục hồi sinh lí ngay từ giai đoạn đầu. Trên cơ sở hiểu biết về rối loạn đông máu do chấn thương và vòng xoắn tử vong, hồi sức kiểm soát tổn thương tập trung vào 7 nguyên tắc cốt lõi, bao gồm: Kiểm soát xuất huyết sớm (ngăn mất máu tiếp diễn, duy trì tưới máu cơ quan); Truyền máu cân bằng (phục hồi thể tích tuần hoàn và khả năng đông máu sinh lí); Hạn chế dịch tinh thể (tránh pha loãng yếu tố đông máu, giảm phù mô và rối loạn vi tuần hoàn); Kiểm soát thân nhiệt (ngăn hạ thân nhiệt và giảm rối loạn đông máu); Hạ huyết áp cho phép (duy trì tưới máu cơ quan thiết yếu và hạn chế tái xuất huyết); Điều chỉnh đông máu theo mục tiêu (phát hiện, điều trị sớm rối loạn đông máu do chấn thương); Phối hợp với phẫu thuật kiểm soát tổn thương (kiểm soát nhanh nguồn xuất huyết và ổn định sinh lí). Trong chiến tranh hiện đại với bậc thang điều trị nhiều tuyến, hồi sức kiểm soát tổn thương giữ vai trò chính trong duy trì ổn định sinh lí và bảo đảm chuỗi chăm sóc liên tục từ tuyến trước đến tuyến sau.
Tài liệu tham khảo
1. American College of Surgeons Committee on Trauma, Advanced trauma life support student course manual, 10th ed, Chicago (IL): American College of Surgeons, 2018.
2. Annecke T, Damage control resuscitation: an interdisciplinary approach to trauma, J Trauma Acute Care Surg, 96(3): 123-130, 2024.
3. Cannon JW, Khan MA, Raja AS et al., “Damage control resuscitation in combat casualties”, J Trauma Acute Care Surg, 85 (1 Suppl 2): S49-S54, 2018.
4. Cannon JW, “Hemorrhage control in combat: lessons learned”, Surg Clin North Am, 97(5): pp. 1017-1031, 2017.
5. Chovanes J, Cannon JW, Nunez TC, The evolution of damage control surgery, Surg Clin North Am, 92(4): pp. 859-875, 2012.
6. Coccolini F, Roberts D, Ansaloni L, et al., “The open abdomen in trauma and non-trauma patients: WSES guidelines”, World J Emerg Surg, 13: p.7, 2018.
7. Eastridge BJ, Mabry RL, Seguin P, et al., Death on the battlefield (2001-2011): implications for the future of combat casualty care, J Trauma Acute Care Surg, 73 (6 Suppl 5): S431-S437, 2012.
8. Holcomb JB, Jenkins D, Rhee P, et al. “Damage control resuscitation: directly addressing the early coagulopathy of trauma”, J Trauma, 62(2): pp. 307-310, 2007.
9. Kashuk JL, Moore EE, Millikan JS, Moore JB, “Major abdominal vascular trauma: a unified approach”, J Trauma, 22(8): pp. 672-679, 1982.
10. Kragh JF Jr, Walters TJ, Baer DG, et al., “Survival with emergency tourniquet use to stop bleeding in major limb trauma”, Ann Surg, 249(1): pp. 1-7, 2009.
11. Lamb CM, MacGoey P, Navarro AP, Brooks AJ, “Damage control surgery in the era of damage control resuscitation”, Br J Anaesth, 113(2): pp. 242-249, 2014.
12. Moore EE, Moore HB, Kornblith LZ, et al., “Trauma-induced coagulopathy”, Nat Rev Dis Primers, 7(1): p. 30, 2021.
13. Moore LJ, Redfern RE, Zhang M, et al., “Early prediction of massive transfusion and mortality in trauma patients using machine learning”, J Trauma Acute Care Surg, 92(1): pp. 123-130, 2022.
14. Roberts DJ, Ball CG, Feliciano DV, et al., “History of the innovation of damage control for management of trauma patients”, J Am Coll Surg, 224(5): pp. 889-900, 2017.
15. Roberts DJ, Zygun DA, Ball CG, et al., “Indications for damage control surgery and damage control interventions in civilian trauma patients”, World J Emerg Surg, pp. 15:56, 2020.
16. Rotondo MF, Zonies DH, The damage control sequence and underlying logic, Surg Clin North Am, 77(4): pp. 761-777, 1997.
17. Singh S, “An insight into damage control resuscitation and its implementation”, Journal of Emergency Trauma Surgery, 15(2): pp. 45-56, 2025.
18. Spahn DR, Bouillon B, Cerny V, et al., “Management of bleeding and coagulopathy following major trauma: updated European guideline”, Crit Care, 23: p. 98, 2019.
19. Spahn DR, Bouillon B, Cerny V, et al., “The European guideline on management of major bleeding and coagulopathy following trauma: sixth edition”, Crit Care, 27(1): p. 80, 2023.
20. Waibel BH, Rotondo MF, “Damage control surgery: its evolution over the last 20 years”, Am Surg., 76(8 Suppl): S5-S13, 2010.
Tải xuống
Đã Xuất bản
Cách trích dẫn
Số
Chuyên mục
Chấp nhận đăng 07-04-2026
Ngày xuất bản 09-04-2026
