NGHIÊN CỨU NỒNG ĐỘ SẮT HUYẾT TƯƠNG VÀ MỐI LIÊN QUAN VỚI MỘT SỐ YẾU TỐ Ở NGƯỜI BỆNH BỆNH THẬN MẠN TÍNH GIAI ĐOẠN CUỐI
DOI:
https://doi.org/10.59459/1859-1655/JMM.977Từ khóa:
Sắt huyết tương, lọc máu, bệnh thận mạn tính, bệnh thận mạn tính giai đoạn cuốiTóm tắt
Mục tiêu: Đánh giá nồng độ sắt huyết tương và mối liên quan với một số yếu tố lâm sàng, cận lâm sàng ở người bệnh bệnh thận mạn tính giai đoạn cuối.
Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 120 người bệnh thận mạn tính giai đoạn cuối (nhóm 1 gồm 100 người bệnh lọc máu và nhóm 2 gồm 20 người bệnh chưa lọc máu), điều trị nội trú tại Khoa Thận - Lọc máu, Bệnh viện Quân y 103, từ tháng 6/2024-4/2025. Định lượng nồng độ sắt huyết tương máu tĩnh mạch ngoại vi lúc đói (và trước thời điểm lọc máu buổi thứ hai trong tuần ở nhóm 1)hệ thống sinh hóa tự động Beckman Coulter.
Kết quả: Tỉ lệ thiếu sắt ở nhóm người bệnh bệnh thận mạn tính giai đoạn cuối có lọc máu là 5%. Không có sự khác biệt về nồng độ sắt huyết tương giữa nhóm có lọc máu với nhóm không lọc máu, giữa nhóm lọc máu dưới 12 tháng với nhóm lọc máu từ 12 tháng trở lên, giữa nhóm nam giới với nhóm nữ giới (p > 0,05). Nồng độ sắt ở nhóm ≥ 60 tuổi thấp hơn so với nhóm < 60 tuổi (p = 0,05). Nồng độ sắt huyết tương ở nhóm có huyết sắc tố đạt mục tiêu (HGB ≥ 100 g/L) cao hơn ở nhóm không đạt mục tiêu (HGB < 100 g/L) (p = 0,0011). Có mối tương quan thuận mức độ yếu giữa nồng độ sắt huyết tương với nồng độ albumin (p = 0,0338) và protein (p = 0,0372) huyết tương.
Kết luận: Giảm nồng độ sắt huyết tương có liên quan đến thiếu máu ở người bệnh bệnh thận mạn tính giai đoạn cuối lọc máu chu kì.
Tài liệu tham khảo
1. Badura K, Janc J, Wąsik J, Gnitecki S, Skwira S, Młynarska E et al., “Anemia of Chronic Kidney Disease-A Narrative Review of Its Pathophysiology, Diagnosis, and Management”, Biomedicines [Internet], 12(6), 2024.
2. Ueda N, Takasawa K, “Impact of Inflammation on Ferritin, Hepcidin and the Management of Iron Deficiency Anemia in Chronic Kidney Disease”, Nutrients, 10 (9), 2018.
3. Nguyễn Thị Mai Ly, Nguyễn Thị Thanh, Nguyễn Thị Hiền Hạnh, “Đặc điểm thiểu dưỡng ở bệnh nhân bệnh thận mạn tính giai đoạn cuối”, Tạp chí Y học Việt Nam, 551(3), tr. 221-225, 2025
4. Zumbrennen-Bullough K, Babitt JL, “The iron cycle in chronic kidney disease (CKD): from genetics and experimental models to CKD patients”, Nephrol Dial Transplant, 29(2): pp. 263-73, 2014
5. McDonnell T, Kalra PA, “Iron in chronic kidney disease and end-stage kidney disease-current trends and future direction”, Br J Hosp Med (Lond), 86(2): pp. 1-19, 2025
6. Kovesdy CP, “Iron and clinical outcomes in dialysis and non–dialysis-dependent chronic kidney disease patients”, Advances in chronic kidney disease, 16(2): pp. 109-16, 2009.
7. Santos S, Lousa I, Carvalho M, Sameiro-Faria M, Santos-Silva A, Belo L, “Anemia in elderly patients: contribution of renal aging and chronic kidney disease”, Geriatrics (Basel), 10 (2), 2025.
8. Kang SH, Kim BY, Son EJ, Kim GO, Do JY, “Association between Iron status and survival in Patients on Chronic Hemodialysis”, Nutrients, 15(11), 2023.
9. Batchelor EK, Kapitsinou P, Pergola PE, Kovesdy CP, Jalal DI “Iron Deficiency in Chronic Kidney Disease: Updates on Pathophysiology, Diagnosis, and Treatment”, J Am Soc Nephrol, 31(3): pp. 456-68, 2020
10. Almashjary MN, Sahl AM, Hazzazi MS, Alhashmi MH, Bawazir WM, Basabrain AA et al., “Diagnostic utility of reticulocyte hemoglobin for iron-restricted anemia in patients with end-stage kidney disease on hemodialysis”, Front Med (Lausanne), 12:1689529, 2025.
Tải xuống
Đã Xuất bản
Cách trích dẫn
Số
Chuyên mục
Chấp nhận đăng 06-04-2026
Ngày xuất bản 14-04-2026
