ĐẶC ĐIỂM HÌNH ẢNH TỔN THƯƠNG ĐỘNG MẠCH TRÊN CẮT LỚP VI TÍNH Ở NGƯỜI MẮC BỆNH ĐỘNG MẠCH CHI DƯỚI MẠN TÍNH
DOI:
https://doi.org/10.59459/1859-1655/JMM.1152Từ khóa:
Bệnh động mạch chi dưới mạn tính, CTA, TASC II, vôi hóa động mạchTóm tắt
Mục tiêu: Đánh giá đặc điểm hình ảnh chụp cắt lớp vi tính tổn thương động mạch chi dưới ở người bệnh mắc bệnh động mạch chi dưới mạn tính.
Đối tượng phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang có phân tích 80 người bệnh (110 chi tổn thương, 194 phân đoạn động mạch bị ảnh hưởng) có chỉ định chụp CTA động mạch chi dưới tại Bệnh viện Quân y 4, từ tháng 01/2023-8/2025. Đánh giá tổn thương theo quy trình chụp CTA, phân loại TASC II, độ vôi hóa (PACSS) và phân tích hồi quy đa biến logistic tìm yếu tố nguy cơ độc lập.
Kết quả: Tuổi trung bình của người bệnh là 77,9 ± 10,8 tuổi; nam giới chiếm 73,8%. Yếu tố nguy cơ thường gặp là tăng huyết áp (62,5%) và đái tháo đường (40,0%). 55,0% người bệnh có tổn thương ở giai đoạn Fontaine IV và 51,3% người bệnh ở giai đoạn bệnh III, IV, loại 5, 6 theo Rutherford. Trên CTA, tổn thương động mạch chủ yếu tầng đùi - khoeo (47,1%), vị trí thường bị ảnh hưởng nhất là động mạch đùi nông (19,7%). Tắc hoàn toàn chiếm 51,9%, chủ yếu tại tầng đùi - khoeo và dưới gối. Ở tầng đùi - khoeo, tổn thương TASC II C/D chiếm 61,2%. Phân tích hồi quy logistic đa biến, thấy đái tháo đường (OR = 2,85; p = 0,018) và vôi hóa thành mạch mức độ nặng PACSS 4 (OR = 3,12; p = 0,005) là hai yếu tố liên quan độc lập với tình trạng tắc hoàn toàn mạn tính.
Kết luận: Bệnh động mạch chi dưới mạn tính chủ yếu phát hiện ở giai đoạn đe dọa chi mạn tính, với tổn thương đùi - khoeo và dưới gối phức tạp (TASC C/D). CTA có giá trị trong đánh giá toàn diện đặc điểm giải phẫu, mức độ tổn thương, giúp lập kế hoạch và lựa chọn chiến lược tái thông mạch phù hợp.
Tài liệu tham khảo
1. Fowkes F.G.R., et al., “Global prevalence of peripheral arterial disease and risk factors”, Lancet Global Health, 7 (8), e1020-e1030, 2019.
2. Bộ Y tế, Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh động mạch ngoại biên, Nhà xuất bản Y học, Hà Nội, tr. 7-14, 2022.
3. Sommer W.H., et al., “CT angiography of peripheral arterial disease: state of the art”, European Radiology, 33 (5), pp. 3210-3222, 2023.
4. Conte M.S., et al., “Global vascular guidelines on the management of chronic limb-threatening ischemia”, European Journal of Vascular and Endovascular Surgery, 58 (1S), S1-S109, 2019.
5. NASCET, “Beneficial effect of carotid endarterectomy in symptomatic patients with high-grade carotid stenosis”, N Engl J Med., 325 (7): pp. 445-453, 1991.
6. Mazzolai L., et al., “2024 ESC Guidelines for the management of peripheral arterial and aortic diseases”, European Heart Journal, 45 (12), pp. 980-1075, 2024.
7. Rocha-Singh K.J., et al., “PACSS classification and clinical outcomes in peripheral arterial disease”, Journal of the American College of Cardiology, 77 (18), pp. 2245-2256, 2021.
8. Nguyễn Hữu Tuấn, Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng, hình ảnh cắt lớp vi tính và kết quả can thiệp nội mạch bệnh động mạch chi dưới mạn tính do xơ vữa, Luận án tiến sĩ y học, 2018.
9. Trần Đức Hùng, Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng và siêu âm Doppler ở bệnh nhân bệnh động mạch chi dưới mạn tính, Luận án tiến sĩ y học, Đại học Y Hà Nội, 2020.
10. Aboyans V., et al., “2017 ESC Guidelines on the Diagnosis and Treatment of Peripheral Arterial Diseases”, European Heart Journal, 39 (9), pp. 763-816, 2018.
Tải xuống
Đã Xuất bản
Cách trích dẫn
Số
Chuyên mục
Chấp nhận đăng 15-09-2026
Ngày xuất bản 23-09-2026
