THỰC TRẠNG CÔNG TÁC AN TOÀN THỰC PHẨM VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN TẠI 45 BẾP ĂN TẬP THỂ ĐƠN VỊ QUÂN ĐỘI KHU VỰC PHÍA BẮC
DOI:
https://doi.org/10.59459/1859-1655/JMM.1134Từ khóa:
An toàn thực phẩm, bếp ăn tập thể, kiểm tra độ sạch dụng cụTóm tắt
Mục tiêu: Đánh giá thực trạng công tác an toàn thực phẩm và phân tích một số yếu tố liên quan tại 45 bếp ăn tập thể các đơn vị quân đội khu vực phía Bắc năm 2026.
Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang, hồi cứu hồ sơ kiểm tra công tác an toàn thực phẩm trên 45 bếp ăn tập thể (gồm 5 nhóm điều kiện an toàn thực phẩm), kiểm tra độ sạch 900 dụng cụ bếp và phỏng vấn kiến thức, quan sát thực hành 180 nhân viên bếp ăn thuộc các đơn vị khu vực phía Bắc. Phân tích hồi quy logistic đơn biến đánh giá mối liên quan.
Kết quả: Ở mỗi nhóm đánh giá về công tác an toàn thực phẩm, các tiêu chí có tỉ lệ đạt thấp nhất gồm: áp dụng hệ thống quản lí chất lượng (28,89%), kế hoạch ứng phó sự cố về an toàn thực phẩm (42,22%), tách biệt từng công đoạn sơ chế, chế biến (75,56%), thử vết tinh bột (80,56%), phòng tránh ô nhiễm chéo (67,22%), kiểm thực ba bước (68,33%) và lưu mẫu thức ăn (71,67%). Đánh giá chung: bếp nhà máy đạt 100%; bếp đơn vị đạt 92,3% - thấp nhất ở nhóm kiến thức về an toàn thực phẩm (76,9%); bếp hành chính đạt 61,9% - thấp nhất ở hai nhóm quản lí an toàn thực phẩm và thực hành về an toàn thực phẩm (đều đạt 57,1%). Công tác bảo đảm an toàn thực phẩm có liên quan đến định kì kiểm tra, giám sát an toàn thực phẩm, kiến thức chung và thực hành chung về an toàn thực phẩm (p < 0,05); Vệ sinh, an toàn thiết bị, dụng cụ có liên quan đến quản lí an toàn thực phẩm chung, kiến thức chung và thực hành chung về an toàn thực phẩm (p < 0,05).
Kết luận: Công tác an toàn thực phẩm tại bếp ăn tập thể nghiên cứu còn hạn chế ở các tiêu chí tách biệt từng công đoạn sơ chế, chế biến, phòng tránh ô nhiễm chéo, kiểm thực ba bước và lưu mẫu thức ăn.
Tài liệu tham khảo
1. Bộ Y tế, Tổng kết công tác y tế năm 2025 và 5 năm 2021-2025; định hướng công tác y tế 5 năm 2026-2030, các nhiệm vụ trọng tâm năm 2026, Báo cáo Tổng kết công tác y tế, ngày 29/12/2025.
2. Cục An toàn thực phẩm, Siết chặt quản lí ATTP tại BATT và thức ăn đường phố để bảo vệ sức khỏe từ bữa ăn hằng ngày, ngày 24/4/2026.
3. Cục Quân y, Hướng dẫn thực hiện công ATTP trong quân đội, Công văn số 2084/QY-YHDP ngày 18/5/2025.
4. Cục Quân y, Hướng dẫn công tác ATTP trong Quân đội, NXB Quân đội Nhân dân, 2025.
5. Luật An toàn thực phẩm, số 55/2010/QH12, 2010.
6. Bộ Y tế, Thông tư Quy định hoạt động kiểm tra ATTP trong sản xuất, kinh doanh thực phẩm thuộc phạm vi quản lí của Bộ Y tế, Thông tư số 10/VBHN-BYT, ngày 02/11/2023.
7. Cục An toàn thực phẩm, Bộ câu hỏi đánh giá kiến thức, thực hành về ATTP cho chủ cơ sở, người trực tiếp sản xuất, kinh doanh thực phẩm thuộc thẩm quyền quản lí của Bộ Y tế và đáp án trả lời, Quyết định số 75/QĐ-ATTP, ngày 27/3/2024.
8. FAO/WHO, “Assuring Food Safety and Quality: Guidelines for Strengthening National Food Control System”, FAO Food and Nutrition Paper, No. 76. Rome, 2003.
9. Thái Nguyễn Hùng Thu, Phạm Thị Thanh Hà, Lê Thị Hồng Hảo, Kiểm nghiệm thực phẩm, Nhà xuất bản Y học, tr. 129-145, 2023.
10. Bộ Quốc phòng, Kế hoạch Công tác ATTP trong quân đội năm 2026, Kế hoạch số 09/KH-BCĐ, ngày 12/01/2026.
11. Lê Quỳnh Nga, Cung Thị Tố Quỳnh, “Đánh giá thực trạng công tác ATTP ở một số bếp ăn bán trú tại các trường học trên địa bàn huyện Thanh Trì, Thành phố Hà Nội năm 2015-2016”, Tạp chí Kiểm nghiệm và an toàn thực phẩm, (1-2019), tr. 15-23, 2019.
12. Nguyễn Thị Lan Thu, Đỗ Thị Hạnh Trang, “Thực trạng điều kiện ATTP của BATT khu công nghiệp tại Quảng Ninh”, Tạp chí Y học Việt Nam, Tập 513 (2-2022), tr. 138-142, 2022.
13. Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường/Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bảng tự kiểm soát ATTP bếp ăn/canteen trường học, Dự án Safegro, 2025.
14. Nguyễn Văn Toại, “Nghiên cứu giải pháp nâng cao hiệu quả quản lí bếp ăn công nghiệp tại các khu chế xuất và công nghiệp tại Thành phố Hồ Chí Minh”, Tạp chí Dinh dưỡng và thực phẩm, (3- 2025), tr. 69-76, 2025.
15. Nguyễn Thành Anh Thư, Hồ Đắc Thoàn, “Tuân thủ quy định ATTP của các BATT trường học tại Cần Thơ năm 2022 và một số yếu tố ảnh hưởng”, Tạp chí Y học dự phòng, Tập 33 (6PB-2023), tr. 346-354, 2023.
16. Nguyễn Thị Ngọc Ngân, Hồ Đắc Thoản, “Đánh giá thực trạng ATTP của BATT và một số yếu tố liên quan ở huyện Cai Lậy, Tiền Giang năm 2024”, Tạp chí Y học dự phòng, Tập 35 (6PB-2025), tr. 456-463, 2025.
